พม่า.. เปิดใหม่

ASEAN DIMENSIONS
คมฉาน ตะวันฉาย…เรื่อง/ภาพ
www.tawanyimchang.com

พม่าเปิดใหม่

แม่น้ำร่างกุ้งที่เรือใหญ่สามารถเข้ามาถึงเมืองหลวงในแดีตเหมือนกรุงเทพ_

แม่น้ำร่างกุ้งที่เรือใหญ่สามารถเข้ามาถึงเมืองหลวงในแดีตเหมือนกรุงเทพ_

                   เห็นหลายคนบอกว่า ถ้าหากพม่าผ่อนคลายมากกว่านี้เมื่อไหร่ จะเป็นคู่แข่งที่น่ากลัวในอาเซียน เพราะพม่านั้นปิดประเทศมานาน อันเป็นผลมาจากระบบเผด็จการทหาร ที่ปกครองสืบเนื่องกันมาหลายยุคหลายสมัย นับตั้งแต่นายพลอองซาน พ่อของนางอองซานซูจี ถูกสังหารพร้อมกับผู้นำของชนกลุ่มน้อยต่างๆ และนับแต่นั้น พม่าก็ถูกปกครองอย่างเบ็ดเสร็จโดยระบบทหารมายาวนาน อย่างที่บอก มีการผ่องถ่ายระหว่างนายพลรุ่นต่อรุ่น ปกครองมาเรื่อย ประเทศประชาธิปไตยทั้งหลาย จึงปิดล้อมทางเศรษฐกิจ ไม่มีการค้าขาย ติดต่อสัมพันธ์อะไรทั้งสิ้น พม่าจึงเหมือนปิดประเทศไปโดยปริยาย แต่โดยความเป็นจริง แม้จะตกลงเป็นมั่นเป็นเหมาะว่าจะปิดล้อมทางเศรษฐกิจพม่าโดยรูปแบบต่างๆ นำโดยอเมริกา ที่ส่งออกประชาธิปไตย (จนทำอะไรใครก็อ้างประชาธิปไตยไว้ก่อน) และประเทศลูกคู่ยุโรปเป็นตัวตั้งตัวตี แต่ก็ยังมีคนแอบทำมาค้าขายกับพม่าอยู่ดี ทั้งจีน เกาหลีเหนือ สิงคโปร์ หรือไทยเราก็เถอะ ทั้งเรื่องสัมปทานไม้ ทั้งเรื่องแก๊ส นี่แค่ที่เห็นชัดๆ แต่มีอะไรที่ไม่ค่อยชัดเจนอีกเยอะ

ถไฟสายท้องถิ่นในพม่า กำลังแล่นผ่านทุ่งนา

ถไฟสายท้องถิ่นในพม่า กำลังแล่นผ่านทุ่งนา

                   มากระทั่งเร็วๆนี้เองที่พม่าเริ่มผ่อนปรน ยอมรับผลจากการเลือกตั้ง ที่ว่ายอมรับผลคือ ปล่อยให้นางซูจีลงเลือกตั้ง และเข้ามาเป็นฝ่ายค้านในรัฐสภา ซึ่งแต่ก่อนมีเลือกตั้ง แต่รัฐบาลทหารไม่ยอมรับ แถมกักบริเวณนางซูจีไว้อีกสิบกว่าปี ยิ่งตอกย้ำความไม่เป็นประชาธิปไตยอย่างหนัก ผลจาการปิดกั้นทางเศรษฐกิจไม่ได้ทำให้ผู้ปกครองของพม่านั้นจนลงครับ หากแต่เป็นประชาชนต่างหากที่จนลงอย่างมากมาย เพราะปรากฏว่าขุนทหารของพม่าท่านหนึ่ง จัดงานแต่งงานลูกสาวไปเมื่อไม่กี่ปีที่ผ่านมา ในงานปรากฏเพชรนิลจินดามากมาย ยิ่งกว่านิทานเสียอีกเพราะนี่คือของจริง ไม่ใช่เรื่องที่เราเล่านิทานกัน ต่างประเทศจะปิดกั้นทางเศรษฐกิจนานเท่าไหร่ก็ทำไปสิ คนที่แห้งตายไปทีละนิดก็คือประชาชน แล้วคนจนที่พม่านี่จนจริงๆ จนแบบไม่น่าเชื่อว่าเขาอยู่กันอย่างนี้ได้จริงๆ หรือ ท่านผู้อ่านจำคราวที่พม่าโดนพายุถล่มไปเมื่อไม่นานมานี้ได้ไหมครับ (จำชื่ออายุไม่ได้) ครั้งนั้นมีผู้ประสบภัยพิบัติอย่างมาก โดยเฉพาะประชาชนที่อยู่รัฐทางใต้ๆ ติดทะเล ครั้งนั้นน่าสมเพชมากเพราะข้าวของที่ต่างชาติบริจาคเข้าไปช่วย ไม่ค่อยถึงมือชาวบ้าน แต่ไปตกกับทางทหารมากกว่า ไล่ไปตั้งแต่ระดับใหญ่ไปจนถึงในพื้นที่ต่างๆ ข้าวของถูกกัก ถูกเลือกแจก เฉพาะเครือญาติทหาร ไม่ถึงมือผู้ที่เดือดร้อนทั่วไปจริงๆ (เหมือนบ้านเราคราวน้ำท่วมใหญ่ปีที่แล้ว) แรงงานพม่าจึงยอมหนี ยอมเสียเงินค่าหัว ยอมเสี่ยงอันตรายหลบหนีเข้ามาทำงานในประเทศไทยเรา เหมือนหลบร้อนมาพึ่งเย็น ท่านผู้อ่านจำข่าวที่ว่า รถห้องเย็น แอบลักลอบนำคนงานพม่าเข้ามา แล้วแอร์เกิดเสีย ปรากฏว่าคนงานขาดอากาศหายใจตายคาห้องเย็นเป็นสิบๆศพ ทั้งอัดกันมาอย่างยัดเยียดและแย่งอากาศหายใจกัน คิดดูว่าจะทุกข์ทรมานขนาดไหนที่ ค่อยๆหายใจไม่ออกขาดใจตายไปทีละคน ข่าวนั้นครั้งนั้นสังเวชใจอย่างมาก คนนะครับ ไม่ใช่ผัก ไม่ใช่ปลา ถ้าเขาไม่ลำบาก ถ้าเขาไม่เดือดร้อนเขาจะยอมเสี่ยงอันตรายเข้ามาหรือครับ เวลาที่เราจะทำอะไรที่เอาเปรียบคนอื่นจึงอยากให้นึกดูว่าถ้าเป็นเราบ้าง เราจะทำอย่างไร

แตงโมผลใหญ่น่ากินแต่ไม่หวาน

แตงโมผลใหญ่น่ากินแต่ไม่หวาน

                  ประเทศพม่านั้นเป็นประเทศที่มีหลายเชื้อชาติมาอยู่รวมๆ กัน กลายเป็นประเทศ ย้อนหลังไปสัก 40 ปี พม่าจึงใช้ชื่อว่า “สหภาพพม่า” คือมีหลายพื้นที่มารวมกัน คนพม่าแท้ๆ คนไทยใหญ่ คนมอญ กระเหรี่ยง คะฉิ่น ว้า มอญ และอีกเยอะแยะไปหมด กลุ่มคนเหล่านี้ล้วนแล้วอยากเป็นเอกราช เป็นอิสระด้วยกันทั้งนั้น อันเป็นผลมาจากสัญญาปางโหลงที่นายพลอองซาน ให้สัญญาไว้นั้นเองว่า หลังจากได้เอกราชจากอังกฤษ ก็ให้รวมกันไว้ก่อนแล้วค่อยมาแยกประเทศ แต่พอนายพลอองซานและผู้นำชนเผ่าถูกสังหาร เรื่องนี้จึงไม่ถูกกล่าวถึงในมุมของฝ่ายทหาร แต่ถูกเอ่ยถึงในมุมของชนกลุ่มน้อยทุกชนเผ่า

ถนนในพม่า ที่สิ่งที่มีล้อทุกชนิดขึ้นมาวิ่งได้เพราะรถน้อย

ถนนในพม่า ที่สิ่งที่มีล้อทุกชนิดขึ้นมาวิ่งได้เพราะรถน้อย

               ผลของพม่าที่ถูกปิดกั้นมานานนั้น ทำให้ประเทศนี้เหมือนหลุดหลงอยู่ในอดีต การทำมาหากิน แทบจะไม่มีเทคโนโลยี่อะไรใหม่ๆเลย วัว ควาย แรงงานจากสัตว์เลี้ยงเป็นสิ่งจำเป็นในการทำเกษตรกรรม ชีวิตที่ช้าลง ก็มีผลดีหลายอย่าง ตรงที่ทรัพยากรไม่ถูกใช้ไปมาก คุณภาพของพื้นดินจึงยังคงอุดมสมบูรณ์อย่างมาก ประเทศนี้มีที่ราบมากมายมหาศาล โดยเฉพาะในย่านภาคกลางแถบลุ่มแม่น้ำอิระวดี ที่เป็นเหมือนเส้นเลือดใหญ่ และแม่น้ำอื่นๆที่มาเสริมกันอีก ผมเห็นความยิ่งใหญ่ของแม่น้ำอิระวดี ก็เมื่อครั้งล่องเรือเดินทางจากร่างกุ้งไปพุกาม แม่น้ำนี้กว้างใหญ่ เหมือนทะเล เทียบกับแม่น้ำเจ้าพระยาเราแล้ว เหมือนพี่พ่อกับลูกเลย ยิ่งเมื่อมองลงมาจากฟ้า ผ่านหน้าต่างเครื่องบิน แม่น้ำนี้ยิ่งใหญ่อย่างมากมายมหาศาล และที่ดินที่เมื่อไม่ใช่ฤดูทำนาก็ปล่อยว่าง ไม่ได้ใช้ประโยชน์มากนัก ซึ่งเดิมที่นาแถวบ้านผมแถวเพชรบุรีก็แบบนี้ ทำนาปีละครั้ง พอชลประทานเข้ามาก็เริ่มเป็นปีละสองครั้ง มาเดี๋ยวนี้ ที่นาไม่เคยว่างเลย ทำนากันปีละ 3 ครั้ง สภาพของพื้นดินจะค่อยๆ ลดความอุดมสมบูรณ์ลงเรื่อยๆ แต่ที่พม่าไม่ใช่อย่างนั้น ดินยังดำ น้ำยังชุ่ม   ซึ่งถ้าต่อไป วิถีการทำนาหรือทำการเกษตร เปลี่ยนจากการทำเพื่อเลี้ยงชีพเหลือก็พอขายนิดหน่อย เหมือนที่เป็นทุกวันนี้ มาเป็นการใช้พื้นดินเพื่อผลิตๆ เพื่อเน้นผลผลิตการส่งออก จนขาดการบำรุงพื้นที่ ปัญหาอาจจะมาซ้ำกับที่ของไทยกำลังเผชิญ

แม่น้าอิระวดี  เห็นภูเขาสะกายข้างหน้า

แม่น้าอิระวดี เห็นภูเขาสะกายข้างหน้า

                 ผลผลิตทางการเกษตรที่พม่านั้นเห็นแล้วน่าทึ่งมาก ดูให้ผลงาม ผมเคยทดลองลองซื้อแตงโมที่ขายระหว่างทางจากเนปิดอร์ไปหงสา เพราะเห็นว่าใบใหญ่มาก ขายกันในเพิงข้างทางเกลื่อนไปหมด แต่พอได้กินจริงๆ ไม่หวาน ออกจืดๆ นั่นอาจจะเป็นเพราะการบำรุงพันธุ์ เทคโนโลยี่ทางการเกษตรเขายังไม่มากหรืออาจจะด้อยด้วยซ้ำไป ทำให้คุณภาพสินค้าได้อย่าง ขาดอย่าง ผมเคยไปเชียงตุงเมื่อ 20 กว่าปีที่แล้ว ครั้งเมื่อรัฐบาลพม่าเขาเพิ่งเปิดโรงแรมที่สร้างขึ้น ทับวังเจ้าฟ้าเชียงตุงที่ทุบลงไป แล้วสร้างโรงแรมใหม่ขึ้นมา ครั้งนั้นเราขึ้นไปบนเขาอะไรสักอย่างผมก็ลืมชื่อแล้ว ข้างบนมีวัด มองลงมาเห็นเมืองเชียงตุง บนนั้นมีต้นสาลี่ออกผลดกมาก ร่วงกันตามโคนเลย พวกเราไปก็ไปเก็บมากินกันเฉย สด และกรอบ แต่คนพม่าเขาว่าเขาเอาไว้ให้ม้ากิน…!

ท้องนาในอังวะ

ท้องนาในอังวะ

                 สองเรื่องที่ยกตัวอย่างมาแค่จะบอกว่าพื้นดินเขาอุดมสมบูรณ์จริงๆ เพียงแต่ชาวบ้านขาดแรงจูงใจที่จะทำการผลิตให้ได้ผลมาก ผมอ่านข่าวเจอว่าพฤติกรรมทหารพม่าอย่างหนึ่งคือมักแย่งชิงสิ่งของของชาวบ้าน บางทีก็ข่มขืน สารพัด ไม่แน่ใจว่านั่นแค่ทำกับชนกลุ่มน้อยหรือเปล่า ผมอาจจะอนุมานผิดก็ได้ว่าอาจจะด้วยเหตุผลแบบนี้หรืเปล่าที่ทำให้คนขาดแรงจูงใจที่จะผลิต หรือทำการเกษตร เพราะทำมากก็ถูกแย่งไปหมด

จากบนยอดเขาสะกาย เห็นที่ราบการเกษตรและแม่น้ำอิระวดี

จากบนยอดเขาสะกาย เห็นที่ราบการเกษตรและแม่น้ำอิระวดี

              ที่ว่ามานั้นเป็นพม่าในอดีต ปัจจุบันพม่าเพิ่งจะเริ่มเปิดประเทศ การปิดกั้นทางเศรษฐกิจถูกยกเลิกการเลือกตั้งมีผลขึ้นมาจริงๆ เงินทุนทั้งหลายล้วนมีพม่าเป็นจุดหมายปลายทาง การที่พม่าปิดประเทศเสียนาน ก็ดีตรงที่ชีวิตนั้นช้าลง เพราะเดี๋ยวนี้หลายประเทศที่มีวิถีที่มุ่งไปข้างหน้าอย่างรวดเร็ว ก็ใช้ทรัพยากรธรรมชาติที่สิ้นเปลือง ถมทับทวีไปเรื่อยๆ พอเร็วขึ้นๆเรื่อยๆ มันก็จะหกล้ม และสะดุดลง ยกตัวอย่างประเทศที่ใช้เงินสกุลยูโรทั้งหลายตอนนี้ ที่เหมือนถึงช่วงสะดุดล้มลง กรีซ โปรตุเกสรายต่อมา สเปนกำลังครั่นเนื้อครั้นตัว และอิตาลีเป็นรายต่อไป อเมริกานั้น ทรุดและทรงมาหลายปี ป่านนี้ก็ยังไม่ฟื้นไข้ แต่กับพม่า แม้จะแต่งตัวปอนๆ เชยๆ แต่คุณภาพชีวิตดีมาก พอเดินออกมาตลาด เซอร์ๆ ใส่รองเท้าแตะ แต่ใครก็รู้ว่านี่แหละผ้าขี้ริ้วห่อทอง ทรัพยากรมากมายยังแทบไม่ถูกเอามาใช้ ตอนนี้พม่าจึงเนื้อหอมสุดๆ แต่ก็อยากให้ดูบทเรียนประเทศจีน ที่เหมือนเศรษฐีใหม่ที่ผู้คนไล่ตามไม่ทันความเจริญ อยากให้ดูไทยที่ขัดแย้งกันเพราะมัวแต่แย่งชิงอำนาจในประเทศ ในขณะที่เพื่อนบ้านเขากำลังหาวิธีโกยเงินเข้าบ้าน ไทยเรายังตีกันไม่เสร็จ

               พม่าจึงเหมือนเด็กสาวที่เพิ่งเห็นโลก ขอแต่อย่ารีบใจแตก ก็จะได้สามีดีๆแน่นอน…
……………………………………………
@ ตีพิมพ์ในนิตยสาร OFF ROAD ฉ.209 กันยายน ๒๕๕๕ @

Translate »